Đại dịch COVID-19 đã và đang gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế toàn cầu, và ngành công nghiệp da giày – túi xách của Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ. Dù đã có những dấu hiệu hồi phục tích cực trong giai đoạn đầu năm, sự bùng phát trở lại của dịch bệnh đã đặt ngành vào một tình thế khó khăn mới, đe dọa đến kim ngạch xuất khẩu và sự tồn tại của nhiều doanh nghiệp. Bài viết này sẽ phân tích sâu hơn về những thách thức hiện tại và các giải pháp mà Hiệp hội Da – Giày – Túi xách Việt Nam (LEFASO) đang đề xuất để cùng doanh nghiệp vượt qua giai đoạn thử thách này.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Giặt Giày Bằng Baking Soda Và Oxy Già
Những tác động tiêu cực đến chuỗi cung ứng sản xuất
Mặc dù ước tính kim ngạch xuất khẩu da giày trong 7 tháng đầu năm 2021 đạt 14,2 tỷ USD, tăng 25,3% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng những gì xảy ra sau đó đã làm lung lay sự lạc quan này. Khi làn sóng COVID-19 thứ tư ập đến, đặc biệt là tại các tỉnh, thành phố phía Nam – nơi tập trung phần lớn các doanh nghiệp sản xuất, năng suất lao động đã sụt giảm nghiêm trọng, thậm chí nhiều nhà máy phải đóng cửa.
Khó khăn đầu tiên và lớn nhất phải kể đến là sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu. Việt Nam nhập khẩu đến 60% nguyên phụ liệu từ Trung Quốc, và một phần không nhỏ từ Hàn Quốc, Đài Loan. Khi các quốc gia này áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới và sản xuất, việc nhập khẩu nguyên liệu về Việt Nam trở nên vô cùng khó khăn. Hậu quả là nhiều doanh nghiệp không thể duy trì hoạt động sản xuất ở công suất tối đa. Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch LEFASO, đã nhận định rằng những khó khăn này đã khiến nhiều đối tác phải chuyển đơn hàng sang các quốc gia khác để đảm bảo tiến độ.
Điều này dẫn đến một phản ứng dây chuyền không thể tránh khỏi. Ngành da giày có đặc thù là sản xuất theo quy trình liên hoàn. Một khi các doanh nghiệp cung cấp nguyên vật liệu ngưng trệ, các doanh nghiệp sản xuất thành phẩm và các đơn vị liên quan cũng sẽ bị ảnh hưởng theo. Ông Lê Nhật Trường, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty Pousung Việt Nam, đã mô tả tình hình hiện tại là một “phản ứng ngưng trệ dây chuyền”, cho thấy sự lan tỏa của khó khăn trong toàn ngành.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Giày Lười Vải Nam Converse: Phong Cách Tiện Lợi Đầy Thời Thượng
- Top 5 Địa Chỉ Bọc Giày Móc Số Gãy Uy Tín, Giá Rẻ Tại TPHCM
- Chân đen nên mang giày cao gót màu gì?
- Giày Thể Thao Adidas Đỏ: Biểu Tượng Phong Cách và Đam Mê
- Top 10+ Mẫu Giày Da Tăng Chiều Cao Nam Hà Nội Đáng Mua Nhất 2025
Có thể bạn quan tâm: Giáo Án Sự Tích Bánh Chưng Bánh Giày: Nguồn Cội Và Ý Nghĩa Văn Hóa Sâu Sắc
Khó khăn trong vận hành và áp lực tài chính
Bên cạnh vấn đề nguyên liệu, các doanh nghiệp còn phải đối mặt với vô vàn thách thức trong vận hành. Việc thực hiện các quy định phòng chống dịch như “3 tại chỗ” (sản xuất tại chỗ, ăn tại chỗ, nghỉ tại chỗ) đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt là trong ngành da giày – một ngành có mật độ lao động dày đặc.
Ông Nguyễn Chí Trung, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Gia Định, đã chia sẻ những lo lắng của mình: dù đơn hàng đã kín đến hết năm 2021, nhưng công ty vẫn gặp khó khăn do nguyên vật liệu về chậm, giá cả tăng từ 10-30%, và đặc biệt là quy trình “3 tại chỗ” không thực sự phù hợp. Việc này không chỉ gây tốn kém về cơ sở vật chất, chi phí ăn ở cho công nhân mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm cao trong môi trường lao động tập trung.
Hầu hết các doanh nghiệp đều thống nhất rằng, việc áp dụng “3 tại chỗ” là không khả thi với ngành da giày. Mật độ công nhân cao khiến việc đảm bảo khoảng cách an toàn gần như không thể, và chi phí để duy trì mô hình này là rất lớn, trong khi hiệu quả phòng chống dịch không thực sự đảm bảo. Đây là một bài toán nan giải đặt ra cho cả doanh nghiệp và các cơ quan quản lý.
Có thể bạn quan tâm: Giáo Án Rèn Kỹ Năng Thắt Dây Giày Cho Trẻ: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Kiến nghị và giải pháp phục hồi từ LEFASO
Trước những khó khăn chồng chất, LEFASO đã không ngồi yên. Hiệp hội đã tích cực thảo luận với các nhãn hàng quốc tế và đóng góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh đại dịch. Các kiến nghị của LEFASO tập trung vào hai mục tiêu chính: đảm bảo an toàn phòng chống dịch và tháo gỡ khó khăn về tài chính, lao động.
Về phương án phục hồi sản xuất, LEFASO đề xuất Bộ Y tế xây dựng các Bộ Tiêu chí an toàn sản xuất trong thời kỳ dịch bệnh cho các hình thức vận hành khác nhau. Điều này sẽ giúp các địa phương có khung tiêu chuẩn rõ ràng để đánh giá và phê duyệt phương án hoạt động của doanh nghiệp, thay vì áp dụng một cách cứng nhắc các mô hình như “3 tại chỗ”.
Cụ thể, LEFASO kiến nghị cần có bộ tiêu chí cho các mô hình linh hoạt hơn như “2 tại chỗ” hoặc “4 xanh” (vận chuyển xanh, phân xưởng xanh, nơi ở xanh, thực phẩm xanh), cho phép doanh nghiệp nâng dần công suất từ 30% lên 50% và 70%. Điều này đặc biệt quan trọng khi phần lớn người lao động trong ngành xuất khẩu thâm dụng lao động chưa được tiêm vaccine hoặc chỉ mới tiêm một mũi. LEFASO cũng đề xuất cần có bộ tiêu chí riêng để doanh nghiệp áp dụng khi người lao động đã tiêm đủ 1 hoặc 2 mũi vaccine.
Để hạn chế tối đa việc phải đóng cửa doanh nghiệp, LEFASO kiến nghị Bộ Y tế phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng Quy trình tiêu chuẩn, giúp các địa phương đánh giá được mức độ rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp một cách chính xác.
Về vấn đề lao động, LEFASO đề xuất cho phép doanh nghiệp được áp dụng Điều 108 của Bộ Luật Lao động để vượt trần thời gian làm thêm giờ cả về mức tháng và mức năm trong tình hình đặc biệt hiện nay đến hết năm 2021. Đây là giải pháp cần thiết để doanh nghiệp có thể tăng ca, đáp ứng đơn hàng và bù đắp phần sản lượng đã mất.
Một kiến nghị quan trọng khác là cho phép doanh nghiệp được thương lượng tập thể về lương sau 14 ngày đóng cửa đầu tiên. Việc phải thương lượng với từng cá nhân lao động riêng lẻ qua điện thoại, Zalo là một công việc vô cùng khó khăn và tốn thời gian, đặc biệt với các doanh nghiệp có hàng chục nghìn công nhân. Thương lượng tập thể thông qua đại diện là Công đoàn sẽ giúp doanh nghiệp giữ chân được người lao động, giảm chi phí tuyển dụng lại, đồng thời vẫn đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Có thể bạn quan tâm: Bảng Xếp Hạng Top 10 Khuyến Mãi Giày Nike Air Jordan 1 Chính Hãng Tốt Nhất Thị Trường 2026
Hỗ trợ tài chính và các biện pháp khẩn cấp
Trước tình hình kinh doanh khó khăn, LEFASO cũng đã đề xuất các giải pháp hỗ trợ tài chính khẩn cấp. Hiệp hội đề nghị tạm dừng thu kinh phí công đoàn và đoàn phí công đoàn đến 30/6/2022, và miễn đóng đến 31/12/2021 cho các doanh nghiệp nằm trong các địa phương thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16.
Ngoài ra, LEFASO cũng đề nghị giảm 30% giá điện cho các doanh nghiệp đến hết năm 2021, cũng như nghiên cứu điều chỉnh giá thuê đất và giảm 50% tiền thuê đất cho các doanh nghiệp ở các địa phương áp dụng Chỉ thị 16. Những hỗ trợ này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí, có thêm dòng tiền để duy trì hoạt động và giữ chân người lao động trong giai đoạn khó khăn nhất.
Để tìm hiểu thêm các thông tin kinh tế – xã hội khác, bạn đọc có thể truy cập giayhaanh.vn.
Nhìn chung, ngành da giày – túi xách Việt Nam đang ở trong một giai đoạn nhiều thách thức, nhưng cũng cho thấy sự chủ động và quyết tâm của các doanh nghiệp và hiệp hội. Các kiến nghị của LEFASO không chỉ phản ánh đúng thực tế khó khăn mà còn đề xuất những giải pháp thiết thực, khả thi. Hy vọng rằng với sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, ngành công nghiệp quan trọng này sẽ sớm vượt qua khủng hoảng, duy trì được vị thế trên bản đồ xuất khẩu thế giới.